Η διαχρονική γοητεία των παραδοσιακών οικισμών, η αρχοντιά της πέτρας, τα γραφικά καλντερίμια και η θαλπωρή του χωριού, εδώ σε αυτά τα δυο χωριά του Κεντρικού Ζαγοριού αποκτούν την πραγματική τους διάσταση.

Μπορεί πλέον οι δρόμοι να έχουν ασφαλτοστρωθεί κι εύκολα να προσεγγίζεται ακόμη και το πιο απόμερο χωριό. Όμως εδώ στον “τόπο πίσω από το βουνό”- όπως μεταφράζεται η σλάβικη λέξη Ζαγόρι-, τα πέτρινα Ζαγοροχώρια αν και εξαιρετικά δημοφιλής πλέον προορισμός, διατηρούν ατόφια την παλιά, αυθεντική εικόνα τους σαν ένας πολύτιμος κρίκος που δένει το σήμερα με την παράδοση, αλλά και τις μνήμες ενός συγκλονιστικού παρελθόντος. Τα χωριά Δίλοφο και Κουκούλι που υπάγονται στην γεωγραφική ενότητα του Κεντρικού Ζαγοριού καθώς παραμένουν άβατο για τα αυτοκίνητα, αλλά και για τις φασαριόζικες συνήθειες της πόλης διατηρούν σχεδόν αλώβητη όλη τη παλιοκαιρίτικη τους γοητεία. Δεν έχεις παρά να συντονιστείς με τους ρυθμούς τους και ν’ απολαύσεις ένα συναρπαστικό ταξίδι στις γειτονιές του χθες.

© Theo Athanasiadis www.viewsofgreece.com/ E-mail: grviews@otenet.gr

Γλυκό καλωσόρισμα

Αφήνεις το αυτοκίνητό σου στον χώρο στάθμευσης που υπάρχει στην είσοδο του οικισμού και ανηφορίζεις το λιθόστρωτο καλντερίμι. Το βήμα στην αρχή διστακτικό, μαθημένο καθώς είναι αλλιώς, δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στην ανώμαλη επιφάνεια που δημιουργούν οι φυτευτές πέτρες. Σύντομα όμως συνηθίζεις και αφήνεις το στενό δρομάκι να σε οδηγήσει με τον τρόπο του, στα ενδοτέρα του χωριού. Λίγα λεπτά χαλαρής πεζοπορίας ανάμεσα στους ψηλούς μαντρότοιχους που αγκαλιάζουν τις αυλές, πλάι σε βαριές ξύλινες πόρτες, σε χορταριασμένες άχρονες πέτρες και σε στέγες καλυμμένες με καλοδουλεμένες σχιστολιθικές πλάκες, θα σε παρασύρουν στον δικό τους σιωπηλό και γοητευτικό κόσμο. Καλώς ήλθατε στο Δίλοφο!!!

Δρόμο παίρνω, δρόμο αφήνω

Από την Αθήνα ως τα Ιωάννινα θα διανύσετε 410 χλμ. μέσω Ρίου-Αντίρριου και Ιονίας οδού. Από Θεσσαλονίκη μέσω Εγνατίας, θα χρειαστεί να καλύψετε 260 χλμ. Από τα Ιωάννινα θα κατευθυνθείτε προς Κόνιτσα και στον κόμβο της Μεταμόρφωσης (19ο χιλιόμετρο εθν. οδού Ιωαννιτών Κοζάνης) θα στρίψετε δεξιά για Κεντρικό Ζαγόρι. Φτάνοντας στο χωριό Αρχάγγελοι ο δρόμος διχάζεται. Το ένα παρακλάδι οδηγεί προς Βίτσα, Μονοδέντρι Πεδινά και το άλλο προς Δίλοφο, Κουκούλι, Κήπους, Τσεπέλοβο και τους άλλους προορισμούς του Κεντρικού Ζαγοριού.

© Theo Athanasiadis www.viewsofgreece.com/ E-mail: grviews@otenet.gr

Στην πορεία σας θα δείτε πινακίδες που εύκολα θα σας κατευθύνουν προς τα δύο αναφερόμενα χωριά. Μεγάλη προσοχή χρειάζεται στην οδήγηση καθώς μετά από βροχόπτωση ή χιονόπτωση, το οδόστρωμα γίνεται ολισθηρό, γι αυτό μην σας ξεγελάσουν οι ευθείες και αναπτύξετε μεγάλες ταχύτητες. Από τα Γιάννενα, το χωριό Δίλοφο απέχει μόλις 32 χιλιόμετρα και το Κουκούλι 36 χιλιόμετρα. Προσοχή καθώς το μοναδικό πρατήριο βενζίνης στην περιοχή του Κεντρικού Ζαγοριού λειτουργεί κοντά στη διασταύρωση Ασπραγγέλλων.

 Γοητευτικό Δίλοφο

Η παλιά του ονομασία ήταν Σοποτσέλι που σημαίνει νερότοπος και βρίσκεται στα 900 μέτρα ψηλά, γαντζωμένο στα προβούνια της Τύμφης. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο χωριό από τα παλιότερα του Ζαγοριού με σφιχτό ρυμοτομικό σχέδιο που διαμορφώθηκε στην πορεία των αιώνων για καθαρά αμυντικούς λόγους. Τα σπίτια περικλείονται από υψηλούς πέτρινους στιβαρούς τείχους που κρύβουν στο εσωτερικό τους μικρές, αλλά λειτουργικές αυλές. Η έλλειψη συγχρόνων δρόμων στο εσωτερικό του δεν επιτρέπει τη διάσπαση της ενότητας του οικιστικού ιστού έτσι το αρχιτεκτονικό σύνολο έχει δεχτεί σχεδόν μηδενικές σύγχρονες παρεμβάσεις. Πέτρα πάνω στην πέτρα, βγαλμένη από τα σχιστολιθικά σπλάχνα τούτης της δύσβατης γης, δουλεμένη από τους παραδοσιακούς λιθοξόους(17ος-19ος αι) γνωστούς σε όλα τα Βαλκάνια, είναι το κυρίαρχο υλικό που αντικρίζεις παντού ολόγυρα στα καλντερίμια, στις καλοδιατηρημένες εκκλησιές, στα σχολεία, στα πολυώροφα αρχοντικά… Μάλιστα εδώ βρίσκεται και το ψηλότερο κτήριο του Ζαγοριού, της οικογένειας Μακροπούλου – Λουμίδη.

© Theo Athanasiadis www.viewsofgreece.com/ E-mail: grviews@otenet.gr

Καθώς είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα χωριά της περιοχής, έχει χαρακτηρισθεί από το υπουργείο πολιτισμού παραδοσιακός οικισμός και “ιστορικός τόπος”. Ο αυτοκινητόδρομος σταματά στην είσοδο του οικισμού και η περιπλάνηση στα λιθοστρωμένα καλντερίμια συνεχίζεται με τα πόδια. Κατηφορίστε το κεντρικό καλντερίμι προς την πέτρινη πλατεία όπου δεσπόζει ο εκατόχρονος πλάτανος. Στη συνέχεια ανηφορίστε για την καλοδιατηρημένη εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου απ’ όπου θα απολαύσετε τη θέα στο χωριό και στα χιονισμένα αυτήν την εποχή βουνά του Κεντρικού Ζαγοριού. Ένα αρκετά πολύπλοκο σύστημα παλιών λιθόστρωτων καλντεριμιών και μονοπατιών που σήμερα μεγάλο μέρος τους έχει καθαριστεί και σημανθεί, ξεκινά από το Δίλοφο και οδηγεί στα γύρω χωριά, όπως είναι το Κουκούλι, οι Κήποι, το Καπέσοβο η Βίτσα. Το χωριό διαθέτει μερικά από τα ομορφότερα αναπαλαιωμένα αρχοντικά που λειτουργούν πλέον ως ξενώνες, ενώ εδώ υπάρχει και το «Λίθος» ένα από τα καλύτερα εστιατόρια της περιοχής. Έτσι λοιπόν αν αγαπάτε την πεζοπορία, πραγματικά θα διαπιστώσετε ότι μπορείτε να επισκεφθείτε τα περισσότερα αξιοθέατα με τα πόδια και για όσες μέρες μείνετε στο χωριό κυριολεκτικά δεν θα χρειαστεί να μπείτε στο αυτοκίνητό σας. Αρκεί βέβαια να διαθέτετε κατάλληλο εξοπλισμό (παπούτσια, ρούχα, σακίδιο και σίγουρα καλή φυσική κατάσταση.

© Theo Athanasiadis www.viewsofgreece.com/ E-mail: grviews@otenet.gr

Πέτρινο Κουκούλι

Το Κουκούλι απέχει από το Δίλοφο μόλις 7 χιλιόμετρα και προσεγγίζεται τόσο από τον δρόμο που οδηγεί προς Κήπους, όσο και από τον δρόμο που συνεχίζει προς Τσεπέλοβο. Το παραδοσιακό χωριό βιώνει την καθημερινότητα με το δικό του τρόπο απολαμβάνοντας ένα είδος “τουριστικής ασυλίας”, καθώς και εδώ λόγω του πυκνοδομημένου οικιστικού ιστού, οι σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι δεν κατάφεραν να διεισδύσουν. Το Κουκούλι, με την πανέμορφη λιθόστρωτη πλατεία του, τις πέτρινες βρύσες και τα άριστα διατηρημένα αρχοντικά του, κυριολεκτικά κλέβει καρδιές. Όπως και όλη η περιοχή, το Κουκούλι γνώρισε μεγάλη ακμή από τον 18ο μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Το όνομα του χωριού πιθανόν να προέρχεται από την εκτροφή μεταξοσκωλήκων που ήταν παλιότερα μία από τις κυριότερες ασχολίες των κατοίκων του χωριού. Καθώς θα περιπλανιέστε στα γραφικά σοκάκια, θα εντυπωσιαστείτε με την καλαίσθητη παρουσία όλων αυτών των επιβλητικών κτισμάτων φτιαγμένων από γκρίζα πέτρα και σχιστόλιθο. Σχολεία, εκκλησίες, αρχοντικά, αποπνέουν μια παρακμασμένη, αλλά αναμφισβήτητα πανταχού παρούσα διαχρονική αρχοντιά.

© Theo Athanasiadis www.viewsofgreece.com/ E-mail: grviews@otenet.gr

Στο σφιχτοδομημένο κέντρο του οικισμού ξεχωρίζει η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου (1788).  Ανάμεσα στα γεροδεμένα σπιτικά ξεχωρίζουμε αυτά του Πλακίδα και του Κόκορου. Αυτό του Αναστασιάδη είναι μοναδικό για την ιδιότυπη αρχιτεκτονική και την θαυμάσια εσωτερική διακόσμησή του. Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε το πνευματικό κέντρο-μουσείο «Κ. Λαζαρίδης»  που διαθέτει μια αξιόλογη συλλογή παλιών συγγραμμάτων, αλλά και μια εξαιρετικά πλούσια αντιπροσωπευτική συγκέντρωση βοτάνων από τη μοναδική σε ποικιλία χλωρίδα της περιοχής Βίκου-Ζαγορίου. Με αφετηρία το Κουκούλι και χρησιμοποιώντας το παλιό σύστημα μονοπατιών μπορείτε να επισκεφθείτε μέσα από ξεχασμένες διαδρομές τα χωριά Κήποι, Καπέσοβο, να προσεγγίσετε τα γεφύρια του Κόκορη, του Πλακίδα, του Μίσιου, να περπατήσετε στο πανέμορφο φαράγγι του Βικάκη.

© Theo Athanasiadis www.viewsofgreece.com/ E-mail: grviews@otenet.gr

Κοντινά αξιοθέατα

Οδικώς θα πάτε στα χωριά Βίτσα και Μονοδέντρι –δύο από τους πλέον δημοφιλείς προορισμούς- από όπου προσεγγίζεται η θέση “Οξιά”, το σημείο με τη συναρπαστικότερη θέα στη χαράδρα του Βίκου. Από τα πολλά γεφύρια της περιοχής, ενδεικτικά ν’ αναφέρουμε το μεγάλο μονότοξο γεφύρι του “Νούτσου” ή του “Κόκκορου” που βρίσκεται πάνω στο δρόμο για Τσεπέλοβο, κοντά στη διασταύρωση για Κήπους. Το τρίτοξο και πολυφωτογραφημένο γεφύρι του Πλακίδα θα το εντοπίσετε λίγο πριν φτάσετε στους Κήπους, ενώ ακολουθεί το μονότοξο γεφύρι του Λαζαρίδη στο ομώνυμο φαράγγι πλάι στο χωριό Κήποι. Λίγο έξω από τα τελευταία σπίτια των Κήπων θα δείτε το γεφύρι του Μύλου που δρασκελίζει με το πέτρινο βήμα του το Μπαγιώτικο ποτάμι. Κτίσθηκε το 1748 και είναι δίτοξο με μια μικρότερη βοηθητική καμάρα. Στην μια άκρη του υπάρχει ακόμη ο παλιός νερόμυλος που του έδωσε και το όνομά του. Συνεχίζοντας από εδώ θα επισκεφθείτε τα χωριά Νεγάδες και Φραγκάδες που παραμένουν εκτός των πολυσύχναστων τουριστικών διαδρομών.

© Theo Athanasiadis www.viewsofgreece.com/ E-mail: grviews@otenet.gr

Μέσα από μια μαγευτική ορεινή διαδρομή που περνά απ’ το αρχοντικό Τσεπέλοβο και από το Σκαμνέλι, θα καταλήξετε στην τοποθεσία Γυφτόκαμπος όπου έχει στηθεί σε αναπαράσταση καταυλισμός των Σαρακατσάνων κτηνοτρόφων. Αξίζει να ανηφορίσετε τον δύσκολο ασφάλτινο δρόμο που κουλουριάζεται στις ράχη του βουνού και καταλήγει στο απόμερο Βραδέτο (9 χλμ. από τον κεντρικό δρόμο προς Τσεπέλοβο) που είναι το ψηλότερο χωριό σε όλο το Ζαγόρι –υψομ.1350- (το χωριό το έχουμε παρουσιάσει εκτενώς σε παλιότερο ταξιδιωτικό μας αφιέρωμα). Περπατήστε μέχρι την τοποθεσία «Μπελόη» και απολαύστε τη θέα στη χαράδρα του Βίκου (εφάμιλλη με αυτή της «Οξιάς» που βρίσκεται έξω από το Μονοδέντρι). Για μαθημένους πεζοπόρους εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η διαδρομή που συνδέει το Καπέσοβο με το Βραδέτο μέσω της περίφημης «Σκάλας Βραδέτου».

COPYRIGHT PHOTO: Theo Athanasiadis / Views Of Greece

COPYRIGHT TEXT: Germaine Alexakis/ Views Of Greece

“Views Of Greece” travel photojournalism: Discover the real Greece with the experts

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή συνολικά, συμπεριλαμβανομένων των επιμέρους κειμένων ή και των φωτογραφιών χωρίς τη γραπτή άδεια του δημιουργού, σύμφωνα με τον νόμο Ν.2121/1993 και τη διεθνή σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το ν. 100/1975).  Η Πνευματική ιδιοκτησία ανήκει στον δημιουργό και αποκτάται χωρίς καμιά διατύπωση και χωρίς την ανάγκη ρήτρας απαγορευτικής των προσβολών της.

error: Content is protected! Copyright © Germain Alexakis & Theo Athanasiadis / Views of Greece